Γνώμες Επιτροπής Νομικών Θεμάτων

Επί του ως άνω ερωτήματος προσήκει η εξής απάντηση:

Σε διαμεσολάβηση υπόκεινται αστικές διαφορές εφόσον τα μέρη έχουν την εξουσία διαθέσεως του αντικειμένου της διαφοράς (άρθρ. 3 παρ. 1 σε συνδυασμό και με το άρθρ. 4 παρ. 1α ν. 4640/2019). Ως προς τα ακίνητα τυχόν συμφωνία πρέπει να περιβληθεί το συμβολαιογραφικό τύπο (άρθρ. 8 παρ. 4). Η ύπαρξη κατασχέσεως δεν εμποδίζει τη σύναψη συμφωνίας διαμεσολάβησης, ισχύουν όμως οι περιορισμοί του άρθρ. 997 παρ. 1 και 3ΚΠολΔ.

Επί των ως άνω ερωτημάτων προσήκει η εξής απάντηση:

1. Όταν υφίσταται σχέση απλής ομοδικίας, το θέμα της Υποχρεωτικής Αρχικής Συνεδρίας (ΥΑΣ) κρίνεται ξεχωριστά για τον καθένα από τους απλούς ομόδικους. Εν προκειμένω θα πρέπει να τηρηθεί η διαδικασία για τους διαδίκους με γνωστή ταυτότητα και διαμονή. Κατά την άποψη της Κεντρικής Επιτροπής Διαμεσολάβησης δεν απαιτείται ΥΑΣ αν ο διάδικος είναι αγνώστου διαμονής ή, πολλώ μάλλον, ταυτότητας.
2. Η παραπάνω απάντηση προσήκει και όταν υφίσταται κυριότητα κατ΄ ιδανικά μερίδια. Πάλι πρόκειται για σχέση απλής ομοδικίας. Θα πρέπει πάντως να διευκρινιστεί αν όντως ισχύει η σπάνια μάλλον περίπτωση κατά την οποίαν για ορισμένα ιδανικά μερίδια υφίσταται γνωστός ιδιοκτήτης και για ορισμένα άλλα όχι.
3. Η ρύθμιση της υπουργικής αποφάσεως για την υποχρέωση προσφυγής σε ΥΑΣ ισχύει για αγωγές που κατατίθενται το πρώτον μετά την 01.04.2022. 

Επί του ως άνω ερωτήματος προσήκει κατά την εδώ υποστηριζόμενη άποψη η εξής απάντηση:

Στην ενοχή εις ολόκληρον (ΑΚ 480 επόμ.) κρίσιμο είναι το αίτημα που διατυπώνεται με την αγωγή κατά εκάστου εκ των εναγομένων. Δεν χωρεί δηλαδή συνυπολογισμός των ποσών που αξιώνονται από τους περισσότερους συνοφειλέτες. Ως εκ τούτου δεν απαιτείται η τήρηση Υποχρεωτικής Αρχικής Συνεδρίας (ΥΑΣ).

Επί του ως άνω ερωτήματος προσήκει κατά την εδώ υποστηριζόμενη άποψη η εξής απάντηση:

Κατά νόμο σε διαδικασία Υποχρεωτικής Αρχικής Συνεδρίας Διαμεσολάβησης (ΥΑΣ) υπάγονται υποθέσεις της καθ΄ ύλην αρμοδιότητας του μονομελούς και πολυμελούς πρωτοδικείου. Δεν υπάγονται υποθέσεις αρμοδιότητας ειρηνοδικείου αδιαφόρως αν πρόκειται για τη συνήθη ή την εξαιρετική καθ΄ ύλην αρμοδιότητα του δικαστηρίου. Ως εκ τούτου για υποθέσεις που υπάγονται στην αρμοδιότητα του ειρηνοδικείου με αξία αντικειμένου δίκης που υπερβαίνει τις 30.000 ευρώ δεν επιβάλλεται η τήρηση ΥΑΣ.

Επί του ως άνω ερωτήματος προσήκει κατά την εδώ υποστηριζόμενη άποψη η εξής απάντηση:

Σύμφωνα με τη διάταξη του άρθρ. 37 ν. 2730/2000 «Κώδικας Συμβολαιογράφων», όπως ισχύει,  τα έργα του συμβολαιογράφου είναι ασυμβίβαστα με την άσκηση κάθε άλλης επαγγελματικής δραστηριότητας ή υπηρεσίας. Ως εκ τούτου, δεν είναι δυνατή η διενέργεια ΥΑΣ είτε εκούσιας διαμεσολάβησης με συνέπειες που προβλέπονται από το νόμο από συμβολαιογράφο.  Ένα διαφορετικό θέμα είναι η εκπαίδευση και η απόκτηση της ιδιότητος του διαμεσολαβητή που δεν απαγορεύονται. 

Επί του ως άνω ερωτήματος προσήκει η εξής απάντηση:

Κατά την ορθότερη άποψη η αγωγή κακοδικίας ως εκ της φύσεως της δεν υπόκειται σε διαδικασία διαμεσολάβησης. Σε κάθε περίπτωση η προσπάθεια διαμεσολάβησης είναι υποχρεωτική όταν το αντικείμενο της διαφοράς υπερβαίνει τις 30.000 ευρώ. Επίσης, ο σκοπός της διατάξεως του άρθρ. 73 παρ. 3 ΕισΝΚΠολΔ για την επισύναψη των αποδεικτικών εγγράφων στην αγωγή είναι διαφορετικός και δεν συνέχεται με τον σκοπό που επιδιώκεται με το θεσμό της διαμεσολάβησης. Η διάταξη του άρθρ. 73 παρ. 3 καθιερώνει ενόψει της σπουδαιότητας του ενδίκου βοηθήματος ένα είδος πιθανολόγησης των προβαλλόμενων ισχυρισμών.

Επί του ως άνω ερωτήματος προσήκει η εξής απάντηση:

Η Νομική Επιτροπή της ΚΕΔ αποφαίνεται επί νομικών ερωτημάτων. Δεν μπορεί να προβεί σε υπαγωγή πραγματικών περιστατικών στους κανόνες δικαίου για τη διαμεσολάβηση, κάτι που θα προϋπέθετε άλλωστε την ακρόαση και της άλλης πλευράς. Επί κανονιστικού πεδίου και χωρίς αναφορά στη συγκεκριμένη υπόθεση υπογραμμίζεται  ότι η δρομολόγηση δύο διαδικασιών διαμεσολάβησης για την ίδια υπόθεση συνιστά μια παθολογία.  

Επί του ως άνω ερωτήματος προσήκει η εξής απάντηση:

Κατά την εισέτι κρατούσα άποψη αξιώσεις από ηθική βλάβη φυσικού προσώπου συνδέονται στενά με τη ψυχική σφαίρα αυτού, ώστε να μην μπορούν να αποτελέσουν αντικείμενο διαιτησίας (ΑΠ 2004/2007). Κατ΄ επέκτασιν, τέτοιες αξιώσεις δεν μπορούν να αποτελέσουν και αντικείμενο διαμεσολάβησης (άρθρ. 6 παρ. 1 Ν. 4640/2019).

Υπενθυμίζεται για μια ακόμη φορά ότι η άποψη που διατυπώνεται από τη Νομική επιτροπή της ΚΕΔ έχει έναν μη δεσμευτικό χαρακτήρα. Ο αποδέκτης μπορεί να τη συνεκτιμήσει, μαζί με άλλες ενδεχομένως υποστηρίξιμες απόψεις, για την απάντηση του νομικού ζητήματος.

Επί του ως άνω ερωτήματος προσήκει η εξής απάντηση:

Το ζήτημα αν η επίδοση της προσκλήσεως για διενέργεια ΥΑΣ έγινε σε διεύθυνση που δεσμεύει ή δε δεσμεύει την εναγόμενη πλευρά θα κριθεί κατ΄ ανάγκη με βάση το δίκαιο περί επιδόσεων (άρθρ. 122 επόμ. ΚΠολΔ) από το δικαστήριο που θα επιληφθεί της υποθέσεως. Ο προβληματισμός είναι γνωστός και αφορά την επίδοση κάθε εγγράφου. Το  ζήτημα έχει κυρίως πρακτική σημασία, αν πρόκειται για νομικά πρόσωπα με καταστατική ή πραγματική έδρα την Ελλάδα.

Επί του ως άνω ερωτήματος προσήκει κατά την εδώ υποστηριζόμενη άποψη η εξής απάντηση:

1. Στη διαμεσολάβηση μπορούν να υπαχθούν περισσότερες ένδικες διαφορές που υφίστανται μεταξύ των ιδίων διαδίκων αδιαφόρως αν εκκρεμούν στο ίδιο ή σε διαφορετικά δικαστήρια ή αν εμπεριέχονται στο ίδιο δικόγραφο. Επιβάλλεται να μεταφερθεί και εν προκειμένω η θέση που ισχύει για το δικαστικό συμβιβασμό (άρθρ. 293 ΚΠολΔ). Το ίδιο ισχύει  και για τη δυνατότητα εντάξεως διαφορών στη συμφωνία διαμεσολάβησης που δεν είναι επίδικες. Διευκολύνεται με τον τρόπο αυτό η συνολική διευθέτηση των διαφορών μεταξύ των μερών.
2. Το πρακτικό διαμεσολάβησης κατατίθεται στο καθ΄ ύλην και κατά τόπο αρμόδιο δικαστήριο. Η κατάθεση είναι δυνητική. Επομένως, μπορεί ενόψει της δυνατότητας υπό 1 να απαιτηθεί η κατάθεση του ίδιου πρακτικού σε περισσότερα δικαστήρια.
3. Για την κατάθεση του πρακτικού στη γραμματεία του δικαστηρίου, έστω και αν η συμφωνία αφορά περισσότερες αγωγές, οφείλεται ένα παράβολο. Αν το ίδιο πρακτικό κατατεθεί σε περισσότερα δικαστήρια, οφείλονται αντιστοίχως πλείονα παράβολα. Αν πρόκειται για πρακτικό διαμεσολάβησης με το οποίο επιλύονται διαφορές με περισσότερα φυσικά ή νομικά πρόσωπα που κατέστησαν διάδικοι με διαφορετικά δικόγραφα, τότε στη γραμματεία του αρμοδίου δικαστηρίου κατατίθεται ιδιαίτερο πρακτικό για έκαστο των διαδίκων και καταβάλλεται το αντίστοιχο παράβολο.  Διαφορετική είναι η περίπτωση αν πρόκειται για δίκη ομοδικίας.
4. Κατά τη διατύπωση του νόμου με την κατάθεση πρακτικού για επίτευξη συμφωνίας η εκκρεμής δίκη καταργείται. Πρόκειται για αυτοδίκαιη υπό την έννοια αυτή κατάργηση της δίκης. Δεν απαιτείται δηλαδή έκδοση δικαστικής αποφάσεως η οποία διαπιστώνει την κατάργηση. Δεν υπάρχει ως εκ τούτου δυνατότητα ή ανάγκη καταθέσεως προτάσεων.
5. Σημειώνεται ότι κατά το άρθρ. 8 παρ. 4 ν. 4640/2019 συμφωνίες που περιλαμβάνουν δικαιοπραξίες που κατά νόμο υπόκεινται σε συμβολαιογραφικό τύπο αναπτύσσουν έννομα αποτελέσματα αν τηρηθεί και ως προς τη συμφωνία διαμεσολάβησης ο τύπος του συμβολαιογραφικού εγγράφου.