Γνώμες Επιτροπής Νομικών Θεμάτων

Επί του υποβληθέντος ερωτήματος έχουμε την γνώμη ότι προσήκει η κατωτέρω αναφερομένη απάντηση:

Στο άρθ. 7 παρ. 5 εδαφ. α΄ του ν. 4640/2019 ορίζεται ότι στην υποχρεωτική αρχική συνεδρία τα μέρη παρίστανται μαζί με νομικό παραστάτη, του οποίου η αμοιβή συμφωνείται ελεύθερα, ενώ στο εδαφ.  γ΄ προβλέπεται ότι κατ’ εξαίρεση επιτρέπεται στην υποχρεωτική αρχική συνεδρία δυνάμει εξουσιοδότησης μόνη η συμμετοχή του νομικού παραστάτη του μέρους, του οποίου αποδεδειγμένα δεν είναι δυνατή η φυσική παρουσία, ιδίως, στις περιπτώσεις που αντιμετωπίζει δυσκολία μετακίνησης λόγω σοβαρής ασθένειας ή αν δεν υπάρχει δυνατότητα τηλεδιάσκεψης μέσω ηλεκτρονικού υπολογιστή ή άλλου συστήματος τηλεδιάσκεψης ή αν είναι κάτοικος εξωτερικού. Η σχέση αυτών των δύο διατάξεων είναι σχέση κανόνα προς εξαίρεση, και όπως σε κάθε τέτοια περίπτωση, η εξαίρεση θα πρέπει να αντιμετωπίζεται κατ’ αρχάς ερμηνευόμενη και εφαρμοζόμενη στενά. Παράλληλα, το εδαφ. γ΄ απαιτεί αποδεδειγμένη αδυναμία φυσικής παρουσίας του μέρους που συμμετέχει στην ΥΑΣΔ, ώστε μόνο τότε να μπορεί να παρασταθεί κατά τη διεξαγωγή της μονάχα ο νομικός παραστάτης. Τέλος, ο ρόλος του διαμεσολαβητή κατά την ΥΑΣΔ δεν είναι δικαιοδοτικός, ώστε δεν υπάγεται στην αρμοδιότητά του και τις εξουσίες του ο έλεγχος της παραπάνω αποδεδειγμένης ή μη αδυναμίας· ο έλεγχος αυτός πραγματοποιείται μόνον από το δικαστήριο της ουσίας, το οποίο θα συνεκτιμήσει την εν γένει συμπεριφορά των μερών για την ενδεχόμενη επιβολή ποινής κατ’ άρθ. 7 παρ. 6 εδαφ. α΄ ν. 4640/2019. Εν προκειμένω, η ΥΑΣΔ θα πρέπει να διεξαχθεί από τη διαμεσολαβήτρια κανονικά, με ρητή αναφορά στο πρακτικό της μη αυτοπρόσωπης εμφάνισης των μερών, αλλά την διά νομικού παραστάτη εκπροσώπηση άνευ προσκόμισης ενώπιον  της σχετικού αποδεικτικού που να  δικαιολογούσε την μη αυτοπρόσωπη εμφάνιση. Υπενθυμίζουμε την ανάγκη σχετικής εξουσιοδότησης του νομικού παραστάτη.

Επί των υποβληθέντων ερωτημάτων έχομε την γνώμη ότι προσήκει η κατωτέρω αναφερομένη απάντηση:

Κατά το άρθρο 3  παρ. 1 του ν. 4640/2019 « 1. Στη διαδικασία της διαμεσολάβησης μπορούν να υπαχθούν αστικές και εμπορικές διαφορές, εθνικού ή διασυνοριακού χαρακτήρα, υφιστάμενες ή μέλλουσες, εφόσον τα μέρη έχουν την εξουσία να διαθέτουν το αντικείμενο της διαφοράς, σύμφωνα με τις διατάξεις του ουσιαστικού δικαίου, ενώ κατά το άρθρο 6  παρ. 1 ιδίου νόμου « 1.Οι παρακάτω αστικές και εμπορικές διαφορές υπάγονται στην υποχρεωτική αρχική συνεδρία διαμεσολάβησης, εφόσον τα μέρη έχουν εξουσία διάθεσης της μεταξύ τους διαφοράς :……»

Όπως ορίζεται στις ανωτέρω διατάξεις, προκειμένου να προσφύγουν στην Διαμεσολάβηση , τα μέρη πρέπει να έχουν την εξουσία να διαθέτουν ελεύθερα το αντικείμενο της διαφοράς, δηλαδή αυτό να είναι απαλλοτριωτό, όπως κατά κύριο λόγο είναι τα περιουσιακά δικαιώματα ,ενοχικά και εμπράγματα, όχι όμως και εκείνα που ανάγονται στο δίκαιο προστασίας της προσωπικότητας.

Εξουσία διαθέσεως του αντικειμένου της διαφοράς υπάρχει όταν τα μέρη έχουν, σύμφωνα με τις διατάξεις του ουσιαστικού δικαίου, το δικαίωμα να αποφασίζουν ελευθέρως εάν θα  επιδιώξουν  δικαστικώς ή όχι την προστασία του συγκεκριμένου δικαιώματος τους, εάν θα το εκχωρήσουν ,εάν θα το περιορίσουν ή εάν θα παραιτηθούν από αυτό,  εάν το δικαίωμα και η περί αυτό διαφορά εν γένει είναι δεκτικά συμβιβασμού. Αδιάφορο είναι εάν το δικαίωμα είναι αποτιμητό ή όχι σε χρήμα (βλ. 13, 42, 43,45,52  Γνώμες Επιτροπής). Η εξουσία ελεύθερης διαθέσεως είναι έννοια σχετική όχι προς το πρόσωπο του δικαιούχου, αλλά αποτελεί ιδιότητα του συγκεκριμένου δικαιώματος που αποτελεί αντικείμενο της διαφοράς.

Οι διαφορές από αδικοπραξία (άρθρα 914 επ. ΑΚ) μπορούν να υπαχθούν σε Διαμεσολάβηση, εάν οι ενδιαφερόμενοι έχουν την εξουσία ελεύθερης διάθεσης του αντικειμένου της διαφοράς.

Ωστόσο, οι αξιώσεις από ηθική βλάβη φυσικού προσώπου λόγω προσβολής προσωπικότητας (άρθρα 932 και 59 ΑΚ) αφορούν άμεσα στη διατάραξη μη περιουσιακών αγαθών του ατόμου , που απορρέουν από τη σωματική, ψυχική ή κοινωνική ατομικότητά του, συνδέονται δε τόσο στενά με την ψυχική σφαίρα του φυσικού προσώπου, που υφίσταται και την ψυχική ταραχή, η οποία εκπηγάζει από την αδικοπρακτική συμπεριφορά σε βάρος του, ώστε να μη μπορούν ν' αποτελέσουν αντικείμενο διαμεσολάβησης, καθώς συνδέονται άρρηκτα με το δικαίωμα στην προσωπικότητα. Μάλιστα, το άρθρο 933 ΑΚ καθιερώνει το κατά κανόνα ανεκχώρητο και ακληρονόμητο της αξίωσης για την αποκατάσταση της ηθικής βλάβης από αδικοπραξία του άρθρου 932 ΑΚ, υπογραμμίζοντας τον χαρακτήρα της ως αυστηρά προσωπικής.

Στην συγκεκριμένη υπόθεση υπάρχει αίτημα περί « χρηματικής αποζημίωσης για την αποκατάσταση της ηθικής βλάβης » των εναγόντων.Όμως ,όπως προκύπτει σαφώς από όσα εκτίθενται ανωτέρω, δεν υπάρχει εξουσία διάθεσης του αντικειμένου της διαφοράς από προσβολή της προσωπικότητας, η οποία ως γενεσιουργό αιτία έχει την άδικη πράξη του υπαίτιου αυτής( άρθρα 57, 914 ΑΚ) και, επομένως, δεν υπάρχει υποχρέωση διεξαγωγής ΥΑΣ Διαμεσολάβησης, αλλά και δυνατότητα προσφυγής στη Διαμεσολάβηση για το σύνολο της διαφοράς.

Ως εκ περισσού επί των υποβληθέντων ερωτημάτων εκθέτουμε τα ακόλουθα:

 Ειδικώτερα :

1. Οι ανασταλείσες προθεσμίες συνεχίζονται ( όχι επανεκκινούν όπως θα συνέβαινε σε περίπτωση διακοπής και όχι αναστολής τους ) για όλους τους διαδίκους, την επομένη της σύνταξης του Πρακτικού μη επίτευξης  συμφωνίας ή  της επίδοσης  δήλωσης  αποχώρησης από την διαδικασία της διαμεσολάβησης του ενός μέρος προς το άλλο και προς τον διαμεσολαβητή ή της με οποιονδήποτε τρόπο ολοκλήρωσης ή κατάργησης της διαδικασίας της διαμεσολάβησης,  σύμφωνα με το πρώτο εδάφιο της παραγράφου 2 του άρθρου 9  του Νόμου 4640 / 2019

2. Σύμφωνα με την παράγραφο 4 του άρθρου 7 του Νόμου Ν.4640/2019 «Μετά το πέρας της υποχρεωτικής αρχικής συνεδρίας συντάσσεται πρακτικό από τον διαμεσολαβητή που υπογράφεται από τον ίδιο και όλους τους συμμετέχοντες και αν επακολουθήσει άσκηση αγωγής ή αν έχει ήδη ασκηθεί, αυτό κατατίθεται στο δικαστήριο επί ποινή απαραδέκτου της συζήτησης της υπόθεσης μαζί με τις προτάσεις. Στο πρακτικό αυτό αναγράφεται υποχρεωτικά ο τρόπος γνωστοποίησης της υποχρεωτικής αρχικής συνεδρίας στα μέρη και η συμμετοχή τους ή μη σε αυτήν.»

Εξ άλλου, σύμφωνα με την παράγραφο 6 του ίδιου άρθρου του πιο πάνω αναφερόμενου Νόμου «Το δικαστήριο που επιλαμβάνεται της διαφοράς δύναται να επιβάλει στο μέρος που δεν προσήλθε στην υποχρεωτική αρχική συνεδρία διαμεσολάβησης, παρότι έχει κληθεί προς τούτο, σύμφωνα με τις διατάξεις του παρόντος άρθρου, χρηματική ποινή η οποία δεν μπορεί να είναι κατώτερη από εκατό (100) ευρώ και μεγαλύτερη από πεντακόσια (500) ευρώ, συνεκτιμώμενης της εν γένει συμπεριφοράς του και των λόγων μη προσέλευσης.»

Κατ’  ακολουθία, είναι σαφές ότι το επισπεύδον μέρος δεν έχει καμία αξίωση κατά του εναγομένου που δεν προσήλθε στην διαδικασία της ΥΑΣ ,αλλά και για την ταυτότητα του λόγου, ούτε κατά του εναγομένου, που δεν προσήλθε σε διαδικασία εκούσιας πλήρους διαμεσολάβησης .

3. Στην προκειμένη υπόθεση, δεν υπάρχει αναγκαστική ομοδικία μεταξύ των τριών εναγομένων μη συντρεχουσών των προϋποθέσεων του άρθρου 76 του ΚΠολΔ. Κατά συνέπεια, παρέλκει η έστω και εκ του περισσού ενασχόληση με αυτό το ερώτημα .

                                                                       Αθήνα 6 Δεκεμβρίου 2021

Επί των ως άνω ερωτημάτων, προσήκουν, κατά την γνώμη μας,οι εξής απαντήσεις:

1.         Από την παράγραφο 1 του άρθρου 5 του Νόμου 4640/2929,στην οποία ορίζεται ότι : « Η αμοιβή  του νομικού παραστάτη  κάθε μέρους συμφωνείται ελεύθερα και για τη συμμετοχή του σε όλη τη διαδικασία της διαμεσολάβησης εκδίδεται, σύμφωνα με τον Κώδικα Δικηγόρων, γραμμάτιο προκαταβολής εισφορών ποσού εξήντα (60,00) ευρώ για υποθέσεις αρμοδιότητας Ειρηνοδικείου, ποσού εκατό (100,00) ευρώ για υποθέσεις αρμοδιότητας Μονομελούς Πρωτοδικείου και ποσού εκατόν πενήντα (150,00) ευρώ για υποθέσεις αρμοδιότητας Πολυμελούς Πρωτοδικείου», προκύπτει σαφώς και αναντίρρητα ότι, για την παράσταση σε διαδικασία Διαμεσολάβησης, πρέπει να εκδοθεί ειδικό  γραμμάτιο προκαταβολής εισφορών ( διπλότυπο είσπραξης δικηγορικής αμοιβής),το οποίο δεν μπορεί  να αντικατασταθεί από άλλο γραμμάτιο εκδοθέν για οποιονδήποτε άλλο λόγο, δεδομένου ότι είναι ειδικό και αφορά αποκλειστικά στην διαδικασία της Διαμεσολάβησης.

2.         α. Εάν εκδίδεται γραμμάτιο μόνο για την κατάθεση δικογράφου, το οποίο πράγματι κατατίθεται, αλλά οι διάδικοι  αποφασίσουν στην συνέχεια να υποβάλουν την διαφορά τους σε Διαμεσολάβηση, το ποσό του γραμματίου δεν αναζητείται διότι έχει« απορροφηθεί» από την κατάθεση του δικογράφου .

           β. Εάν, πριν την υπαγωγή σε Διαμεσολάβηση, έχει εκδοθεί ,εκτός από το γραμμάτιο για την κατάθεση δικογράφου και γραμμάτιο για την παράσταση και την υποβολή προτάσεων, αλλά αυτό δεν χρησιμοποιηθεί λόγω επίλυσης της διαφοράς με Διαμεσολάβηση  ( ή για οποιονδήποτε άλλο λόγο ) , το ποσό του γραμματίου μπορεί να επιστραφεί μετά από αίτηση προς  την Ολομέλεια των Δικηγορικών Συλλόγων .

           γ. Εάν κατά την κατάθεση του δικογράφου έχει εκδοθεί ένα μοναδικό γραμμάτιο και για την κατάθεση και για την παράσταση και για την υποβολή προτάσεων και  λάβει χώρα μόνον η κατάθεση του δικογράφου, ενώ η παράσταση και η υποβολή προτάσεων δεν γίνουν λόγω επίλυσης της διαφοράς με Διαμεσολάβηση( ή για οποιονδήποτε άλλο λόγο) τότε δύναται να ζητηθεί επιστροφή του  ποσού, που αφορά στην παράσταση και στην κατάθεση προτάσεων, αλλά, κατά κανόνα   η αίτηση δεν θα γίνει δεκτή.

Επί των ως άνω ερωτημάτων, προσήκουν, κατά την γνώμη μας, οι εξής απαντήσεις:

«Σύμφωνα με τη διάταξη του άρθρ. 6 παρ. 1 γ του ν. 4640/2019 για το παραδεκτό της συζητήσεως αγωγής που τυχόν θα ασκηθεί κατατίθεται μαζί με τις προτάσεις της συζήτησης και πρακτικό της υποχρεωτικής αρχικής συνεδρίας διαμεσολάβησης. Στην υποχρεωτική αρχική συνεδρία διαμεσολάβησης υπάγονται οι αναφερόμενες στην ίδια διάταξη διαφορές. Παράλληλα, από τη διάταξη του άρθρ. 7 παρ. 4 του ιδίου νόμου προκύπτει ότι η διαδικασία διαμεσολάβησης μπορεί να λάβει χώρα και μετά την άσκηση της αγωγής. Στην ίδια παρ. 4 προβλέπεται εκ νέου ότι το πρακτικό κατατίθεται στο δικαστήριο με τις προτάσεις επί ποινή απαραδέκτου της συζητήσεως της υποθέσεως.

Επομένως, εάν κατατεθούν προτάσεις και δεν κατατεθεί και το πρακτικό της υποχρεωτικής συνεδρίας η συζήτηση θα κηρυχθεί απαράδεκτη. Η συνέπεια αυτή από τη φύση της προϋποθέτει δυνατότητα θεραπείας του απαραδέκτου στο πλαίσιο της ίδιας δίκης. Επομένως, θα πρέπει μετά την έκδοση της αποφάσεως του δικαστηρίου που κηρύσσει  απαράδεκτη τη συζήτηση της υποθέσεως λόγω παραλείψεως της διαδικασίας διαμεσολάβησης να κινηθεί τότε το πρώτον η διαδικασία της διαμεσολαβήσεως.

Παράλληλα, πρέπει να συνεκτιμηθεί η διάταξη του άρθρ. 3 παρ. 2 του ν. 4640/2019 όπως ισχύει. Προβλέπει ότι ο πληρεξούσιος δικηγόρος οφείλει να ενημερώσει τον εντολέα του εγγράφως για τη δυνατότητα της διαμεσολαβήσεως πριν από την προσφυγή στο δικαστήριο. Το σχετικό ενημερωτικό έγγραφο κατατίθεται με την αγωγή ή με τις προτάσεις της συζητήσεως επί ποινή απαραδέκτου της συζητήσεως της αγωγής (άρθρ. 65 ν. 4647/2019). Αν αυτό δεν λάβει χώρα, τότε ως έχει η ρύθμιση του νόμου δημιουργείται ένα ερμηνευτικό αδιέξοδο το οποίο θα πρέπει να αρθεί από το κρίνον δικαστήριο. Υφίσταται επί κανονιστικού πεδίου αντίφαση ανάμεσα στην επιταγή του νόμου για έγγραφη ενημέρωση του εντολέα πριν από τη προσφυγή στη δικαιοσύνη και στη συνέπεια του απαραδέκτου της συζητήσεως που προβλέπεται αν δεν υπάρξει η έγγραφη ενημέρωση. Για το θέμα υπάρχουν ήδη τοποθετήσεις της θεωρίας και σχετικές δικαστικές αποφάσεις (βλ. ΕΠολΔ 2020 σελ. 536 επόμ.)».

Επί των ως άνω ερωτημάτων, προσήκουν, κατά την γνώμη μας, οι εξής απαντήσεις:

«Στην υποχρεωτική αρχική συνεδρία διαμεσολάβησης υπάγονται μεταξύ άλλων οι διαφορές που εκδικάζονται κατά την τακτική διαδικασία και υπάγονται στην καθ’ ύλην αρμοδιότητα του Μονομελούς Πρωτοδικείου αν η αξία του αντικειμένου της διαφοράς υπερβαίνει τις 30.000€ και του Πολυμελούς σύμφωνα με τις διατάξεις του ΚΠολΔ (άρθρ. 6, παρ. 1β ν.4640/2019). Είναι αδιάφορο αν πρόκειται για καταψηφιστική αγωγή ή για αρνητική αναγνωριστική αγωγή, όπως είναι η αγωγή για την αναγνώριση της ακυρότητας καταγγελίας συμβάσεως. Για την ανεύρεση της αξίας του αντικειμένου της δίκης, για τη διαπίστωση δηλαδή αν η αξία της διαφοράς υπερβαίνει τις 30.000€, θα εφαρμοστούν οι γενικές διατάξεις του ΚΠολΔ (άρθρ. 7 επόμ.). Και για τις αναγνωριστικές αγωγές, θετικές ή αρνητικές, υφίστανται κριτήρια για τον προσδιορισμό της αξίας του αντικειμένου της διαφοράς. Σύμφωνα με τις γενικές διατάξεις του ΚΠολΔ θα κριθεί επίσης το θέμα αν για την ανεύρεση της αξίας του αντικειμένου της διαφορά θα συνεκτιμηθεί και το αίτημα για την καταβολή του ασφαλίσματος.»  

Φρονώ ότι προσήκει καταφατική απάντηση. Κατά την διάταξη του άρθρ. 7 παρ. 4 ν. 4640/2019 μετά το πέρας της Υποχρεωτικής Αρχικής Συνεδρίας συντάσσεται πρακτικό που κατατίθεται στο δικαστήριο επί ποινή απαραδέκτου της συζήτησης μαζί με τις προτάσεις. Η ρύθμιση φαίνεται να αφορά την περίπτωση της μη επιτυχούς προσπάθειας, όμως και για την ταυτότητα του νομικού λόγου ισχύει και για την επιτυχή διαμεσολάβηση. Η ρύθμιση του άρθρ. 8 παρ. 2 δεν αφορά μόνο την περίπτωση κατά την οποίαν η επιτυχής διαμεσολάβηση γίνεται κατά την διάρκεια της εκκρεμούς δίκης και πριν από τη συζήτηση της υποθέσεως. Σημειώνεται ότι στην έγγραφη διαδικασία του ΚΠολΔ ως συζήτηση της υποθέσεως νοείται η παρέλευση της προθεσμίας για την κατάθεση των προτάσεων (άρθρ. 527 αριθ. 2 ΚΠολΔ). Το παράβολο των πενήντα (50) ευρώ μπορεί να προσκομισθεί και εκ των υστέρων με πρωτοβουλία των μερών ή μετά από παρότρυνση του δικαστηρίου. Η κατάθεση του πρακτικού διαμεσολάβησης με τις προτάσεις πληροί το πραγματικό της καταθέσεως στη γραμματεία του καθ΄ ύλην και κατά τόπου αρμοδίου δικαστηρίου, όπως ορίζει ο νόμος.    

Σε κάθε περίπτωση υπάρχει και η δυνατότητα του άρθρ. 214Α του ΚΠολΔ, ενώ ενίοτε η νομολογία δέχεται μετά την κατάρτιση εξώδικού συμβιβασμού τη διεκπεραίωση της εκκρεμούς δίκης χωρίς έκδοση αποφάσεως.

Επί του ως άνω ερωτήματος, προσήκει, κατά την γνώμη μου, η εξής απάντηση:

Mε βάση τη διάταξη του άρθρ. 8 παρ. 4 ν. 4640/2019 το πρακτικό διαμεσολάβησης δεν αναπληρώνει τον προβλεπόμενο από το ουσιαστικό δίκαιο συμβολαιογραφικό τύπο. Ως εκ τούτου, οι σχετικές διατάξεις της συμφωνίας που αφορούν σε ακίνητο θα πρέπει να περιβληθούν το συμβολαιογραφικό τύπο. Στο συμβολαιογραφικό τύπο υπάγεται και το πρακτικό με το οποίο αναγνωρίζεται η κυριότητα επί του ακινήτου.

Επί του ως άνω ερωτήματος, προσήκει, κατά την γνώμη μου, η εξής απάντηση:

Οι προθεσμίες του άρθρ. 7 παρ. 7 του ν. 4640/2019 αναφέρονται στη διαδικασία Υποχρεωτικής Αρχικής Συνεδρίας Διαμεσολάβησης. Η διαδικασία διαμεσολάβησης μπορεί να συνεχιστεί με συμφωνία των μερών και εκτός πλαισίου αυτής. Επομένως, είναι δυνατή παράταση αυτής ή και κατάρτιση συμφωνίας διαμεσολάβησης αυτοτελώς. Με την πρώτη λύση αξιοποιούνται καλλίτερα τα μέχρι τότε αποτελέσματα της διαδικασίας.

Η επιρροή της συνεχίσεως της διαδικασίας διαμεσολάβησης στην εκκρεμή δίκη είναι ένα διαφορετικό και ανεξάρτητο θέμα. Αν επιτευχθεί συμφωνία, επέρχεται με την τήρηση των διατυπώσεως του νόμου κατάργηση της δίκης.

Επί των ως άνω ερωτημάτων, προσήκουν, κατά την γνώμη μας, οι εξής απαντήσεις:

« 1. Σε περίπτωση που ένα από τα διάδικα μέρη είναι αγνώστου διαμονής κατά την άποψη της Νομικής Επιτροπής της ΚΕΔ δεν επιβάλλεται η τήρηση της διαδικασίας για την Υποχρεωτική Αρχική Συνεδρία. Για τη διαπίστωση του αγνώστου της διαμονής απαιτείται η συνδρομή των προϋποθέσεων που θέτει η διάταξη του άρθρ. 135 ΚΠολΔ.

2. Κατά τη διάταξη του άρθρ. 18 του ν. 4640/2019 η αμοιβή του διαμεσολαβητή αν δεν υφίσταται συμφωνία των διαδίκων ορίζεται με βάση τα διαλαμβανόμενα σ΄ αυτήν. Ο τρόπος καταβολής πρέπει να ανταποκρίνεται στα συναλλακτικώς κρατούντα ενώ η διάταξη δεν προβλέπει παρακρατήσεις οποιουδήποτε είδους.

3. Από τη φύση της η διαμεσολάβηση ως διαδικασία για τη συναινετική επίλυση της διαφοράς προϋποθέτει κατά κανόνα τη φυσική παρουσία των προσώπων που έχουν ήδη ή θα αποκτήσουν του ιδιότητα του διαδίκου μέρους. Αυτό συνεπάγεται παρουσία του ιδίου του διαδίκου σε σχέση με φυσικά πρόσωπα ή του νομίμου προσώπου σε σχέση με νομικά πρόσωπα. Η δυνατότητα εκπροσωπήσεως από το νομικό παραστάτη (άρθρ. 7 παρ. 5 εδ. 3) αντιμετωπίζεται από το νομοθέτη μόνον ως εξαίρεση. Είναι επομένως δυσχερώς νοητή επί νομικών προσώπων».

Επί των ως άνω ερωτημάτων, προσήκει, κατά την γνώμη μας, η εξής απάντηση:

Όπως έχει αναφερθεί και στη με αρ. 29/2021 Γνώμη της Επιτροπής Νομικών Θεμάτων της ΚΕΔ, η ΥΑΣΔ αποτελεί διαδικαστική πράξη και ο προσδιορισμός των μερών που μετέχουν σ’ αυτή γίνεται βάσει του ίδιου τυπικού κριτηρίου που προσδιορίζεται και η έννοια του διαδίκου.

Από τις διατάξεις των άρθ. 63 και 64§1 ΚΠολΔ και 127 ΑΚ προκύπτει ότι ο ανήλικος δεν έχει δικαίωμα να παρίσταται με το δικό του όνομα στο δικαστήριο, αλλά εκπροσωπείται σ’ αυτό από τους δύο γονείς του, οι οποίοι από κοινού ασκούν τη γονική μέριμνά του (άρθρ. 1510 ΑΚ), ή σε περίπτωση διαζυγίου από τον γονέα που έχει αναλάβει τη γονική του μέριμνα. Κατά πάγια νομολογία, σε δίκη με διάδικο ανήλικο τέκνο που δεν έχει περατωθεί, μετά την ενηλικίωσή του, οπότε αυτό καθίσταται ικανό για κάθε δικαιοπραξία, επομένως και για να υπερασπίζεται τα δίκαιά του, παύει αυτοδικαίως η αντιπροσωπευτική εξουσία του νόμιμου αντιπροσώπου του και στο εξής, χωρίς να μεσολαβήσει διακοπή της δίκης κατά τα άρθρα 286 επ. ΚΠολΔ, συνεχίζεται πλέον η διαδικασία με τη συμμετοχή στη δίκη του τέκνου που ενηλικιώθηκε (ενδεικτικά ΑΠ 209/2020, ΑΠ 808/2017, ΑΠ 142/2013, ΕφΑθ 7081/2009, ΕιρΚρωπ 64/2020). Τυχόν διαδικαστικές πράξεις, επιχειρούμενες στο όνομα των γονέων ως αντιπροσώπων του τέκνου, μετά την ενηλικίωσή του, είναι απαράδεκτες, εκτός αν εγκριθούν εκ των υστέρων, ρητώς ή σιωπηρώς, από το (ήδη) ενήλικο τέκνο, ως δικαιούχο διάδικο (άρθρο 67 παρ. 1 του ΚΠολΔ) (ΑΠ 209/2020, ΑΠ 808/2017).

Από τη στιγμή που το ανήλικο, κατά το χρόνο άσκησης της αγωγής, τέκνο έχει ενηλικιωθεί πριν τη διεξαγωγή της ΥΑΣΔ και τη συζήτηση του ενδίκου βοηθήματος, η γνωστοποίηση της διεξαγωγής της ΥΑΣΔ θα πρέπει να αποσταλεί σ’ αυτό, διαφορετικά ελλοχεύει ο κίνδυνος της μη εκ των υστέρων έγκρισής του, και ακολούθως το απαράδεκτο αυτής.

Ως προς τα ζητήματα του «φύλλου βασικών στοιχείων» της διαφοράς, είναι αλήθεια ότι το περιεχόμενο του προδιατυπωμένου αυτού εντύπου δεν ταυτίζεται με την απαίτηση του νόμου για αναφορά των στοιχείων της ΚΠολΔ 118 περ. 3. Εφόσον έχει επισυναφθεί στο φύλλο βασικών στοιχείων (και στο αίτημα προσφυγής στην ΥΑΣΔ) το δικόγραφο της αγωγής, αποτελώντας έτσι αναπόσπαστο μέρος του, τα στοιχεία αναπληρώνονται απ’ το τελευταίο. Σε περίπτωση, όμως, που δεν έχει επισυναφθεί, προκρίνεται η αποστολή αιτήματος προσφυγής στην ΥΑΣΔ και από το ενήλικο, πια, τέκνο, με διεξαγωγή κοινής ΥΑΣΔ και σύνταξη κοινού πρακτικού.